2021 ел башыннан бирле аккумулятор чималы бәяләренең кискен артуы сорау киметү яки тоткарлану турында фаразлар тудыра, һәм автомобиль компанияләре үзләренең электромобильләренә карата өстенлекләрен үзгәртә ала дигән фикергә китерде.

Иң арзан төргәк гадәттә литий-тимер-фосфат, якиLFP.Tesla 2021 елдан бирле Кытайда җитештерелгән башлангыч дәрәҗәдәге модельләре өчен LFP куллана. Volkswagen һәм Rivian кебек башка автомобиль җитештерүчеләр дә иң арзан модельләрендә LFP кулланачакларын игълан иттеләр.

Никель-кобальт-марганец, яки NCM, батареялары - тагын бер вариант. Аларга охшаш күләмдә литий кирәк.LFP, ләкин аның составында кобальт бар, ул кыйммәт һәм аны җитештерү процессы бәхәсле.

Кобальт металлы бәясе ел эчендә 70% ка артты. LME кыска вакытлы кысылудан соң никель соңгы вакытта турбулентлык кичерде. Өч айлык никель бәясе 10 майда көн эчендә тоннасына $27,920-$28,580 диапазонында сәүдә ителә.

Шул ук вакытта, литий бәяләре 2021 ел башыннан бирле 700% тан артыкка артты, бу исә батарея комплектлары бәяләренең кискен артуына китерде.
S&P Global Market Intelligence мәгълүматлары буенча, март аенда Кытайда LFP батареялары өчен металл бәяләре узган елның шул чорына караганда 580,7% ка артып, килограммына бер долларга якынча 36 доллар/кВт/сәг тәшкил иткән. Февраль аенда NCM батареялары шул ук чорга караганда 152,6% ка артып, 73-78 доллар/кВт/сәг тәшкил иткән.

"Юллитийсоңгы 12 ай эчендә бәясе күтәрелгән. Бу [NCMга карата] көткәннән дә кечерәк ташлама, һәм сез җитештерүчәнлек факторларын исәпкә алсагыз, бу карар кабул итү авыррак булачак. Сез бәя өчен бераз җитештерүчәнлекне бирмәскә теләрсез, ләкин хәзерге вакытта ул күпкә арзанрак түгел", - диде кобальт гидроксиды сатучысы.

"Чыннан да, борчылулар бар иде, чөнки LFP бәясе аның максатчан сегменты, ягъни арзан аккумуляторлар өчен артык зур куркыныч тудыра иде", - дип килеште литий җитештерүче чыганак.

"Кыска һәм урта вакытлы перспективада никельгә бай батареяларга (8 яки аннан да күбрәк никель өлешеннән торганнарына) ачык альтернатива юк. Түбән никельле NMC батареяларына кайту кобальт куллану белән бәйле борчылуларны яңадан тудыра, ә LFP батареялары әлегә диапазонның эшчәнлегенә тулысынча туры килә алмый һәм никельгә бай батареялар белән чагыштырганда чагыштырмача тискәре түбән температура үзенчәлекләренә ия", - дип белдерде S&P Global Market Intelligence өлкән аналитигы Элис Ю.

Кытайда өстенлекле химия - LFP аккумуляторы булса да, гадәттә NCM Европа Берлеге базарларында зуррак роль уйнаячак дип фаразлана - кулланучылар ил буенча яки континент буйлап иң аз зарядка белән йөри торган машиналарны өстен күрәләр.

"Аккумулятор заводларын проектлаганда, безгә сыгылмалылыкны тикшерергә кирәк. Хәзерге вакытта LFP һәм NCM арасында бәя паритеты бар. Әгәр LFP тагын күпкә арзанайса, без җитештерүгә өстенлек бирә алабыз, ләкин хәзер без NCM җитештерергә тиеш, чөнки ул премиум сыйфатлы продукт", - диде автомобиль җитештерүчесе.

Икенче бер автомобиль җитештерүчесе дә бу фикерне кабатлады: "LFP аккумуляторлары башлангыч дәрәҗәдәге машиналар өчен генә булачак, ләкин премиум класслы машиналар өчен кулланылмаячак".

Чикләүче фактор

Литий белән тәэмин итү электромобильләр базары өчен зур борчу тудыра һәм бу теләсә нинди компаниянең LFPга җиңел күчүен туктатырга мөмкин.

S&P Global Commodity Insights тикшеренүләре күрсәткәнчә, әгәр дә барлык литий шахталары да тәкъдим ителгән вакыт эчендә, батарея сыйфатындагы материалларның дөрес спецификацияләре белән эшли башласа, дистә ел ахырында ихтыяҗ 2 миллион тоннага җитсә, 2030 елга кадәр 220 000 тонна җитмәү сакланачак.

Көнбатыш литий җитештерүчеләренең күбесе үз продукцияләренең зур өлешен озак вакытлы килешүләр нигезендә заказлый, ә Кытай конвертерлары спот һәм озак вакытлы килешүләр таләпләре белән мәшгуль.

"Берничә [очраклы] заявка бар, ләкин хәзерге вакытта бездә бернинди материал да юк", - диде литий җитештерүче чыганак. "Безнең күләмнәр клиентның ниндидер проблемасы булганда яки ниндидер сәбәп аркасында җибәрүне юкка чыгарганда гына бар, югыйсә барысы да броньланган", - дип өстәде ул.

Литий һәм башка аккумулятор металлары турындагы борчылулар электромобильләрне куллануны арттыручы чикләүче факторга әйләнүе автомобиль җитештерүчеләрне тармакның алгы өлешенә күбрәк катнашырга этәрде.

General Motors компаниясе Калифорниядәге Controlled Thermal Resources компаниясенең Hell's Kitchen литий проектына инвестиция салачак. Stellantis, Volkswagen һәм Renault Германиядәге Zero Carbon проектыннан материал алу өчен Vulcan Resources белән хезмәттәшлек иттеләр.

Натрий-ион альтернативасы

Литий, кобальт һәм никель белән тәэмин итү кытлыгы көтелгәнлектән, аккумулятор сәнәгате альтернатив вариантларны өйрәнә. Натрий-ионлы аккумуляторлар иң өметле вариантларның берсе дип санала.

Натрий-ионы гадәттә анодта углеродны, ә катодта Prussian Blue дип аталган категориядәге материалларны куллана. АКШта урнашкан Argonne Collaborative Center for Energy Storage Science (ACCESS) директоры Венкат Сринивасан сүзләренчә, "Prussian Blue'да кулланыла алырлык берничә металл бар, һәм алар компаниягә карап үзгәрәчәк".

Натрий-ионның иң зур өстенлеге - аның җитештерү чыгымнарының түбән булуы, дип хәбәр итә чыганаклар. Җирдә натрий күп булу сәбәпле, бу батареялар литий-ион батареяларына караганда якынча 3%-50% арзанрак булырга мөмкин. Энергия тыгызлыгы LFP белән чагыштырырлык.

Кытайдагы иң зур батарея җитештерүчеләрнең берсе булган Contemporary Amperex Technology (CATL) узган ел үзенең беренче буын натрий-ион батареясын, шулай ук ​​AB батарея пакеты чишелешен тәкъдим итте, бу аның натрий-ион элементларын һәм литий-ион элементларын бер пакетка берләштерә алуын күрсәтте. CATL хәбәр итүенчә, натрий-ион батареясын җитештерү процессы һәм җиһазлары хәзерге литий-ион батареясы белән туры килә.

Ләкин натрий-ионы зур коммерция масштабына җиткәнче, кайбер мәсьәләләрне хәл итәргә кирәк.

Электролит һәм анод якларында әле дә кайбер яхшыртулар бар.

LFP нигезендәге батарея белән чагыштырганда, натрий-ион разрядланганда көчлерәк, ләкин зарядланганда көчсезрәк.

Төп чикләүче фактор шунда ки, бу коммерция дәрәҗәсендә мөмкин булу өчен әле билгеле бер вакыт аралыгы гына.

Шулай ук, литий һәм никельгә бай химия матдәләренә нигезләнгән литий-ион тәэмин итү чылбырына миллиардлаган доллар инвестицияләр салынган.

"Без, әлбәттә, натрий-ионга игътибар итәр идек, ләкин башта инде булган һәм заводны эшләтеп җибәрә торган технологияләргә игътибар итәргә кирәк", - диде бер аккумулятор җитештерүче.